Wandelen in de Brabantse Kempen

De Brabantse Kempen — het zanderige grensland in het zuiden van Noord-Brabant — is een van de fijnste wandelstreken van Nederland. Dennenbos wisselt af met paarse heide, stille vennen en stukjes stuifzand, en dwars door alles heen loopt een dicht wandelknooppuntennetwerk waarmee je je eigen lus samenstelt: 6 kilometer of 20, precies zoals je dag het toelaat. Deze gids brengt de mooiste gebieden samen — plus hoe je er wandelt en wanneer de heide op z'n mooist is.

Wat de Kempen zo'n wandelgebied maakt

De Kempen is oud cultuurlandschap op arme zandgrond: eeuwenlang schrale heide, later grotendeels bebost met grove den. Juist die mix maakt het wandelen er zo afwisselend. Je loopt van koel, geurig naaldbos zó de open heide op, passeert een spiegelend ven en zakt daarna weg in mul stuifzand. Het is er stil — je hoort vaker een specht of een buizerd dan een auto — en omdat je vlak bij de grens zit, wandel je moeiteloos België in en weer uit. Voor Nederlandse begrippen is er zelfs verrassend veel reliëf.

Zo werkt het wandelknooppuntennetwerk

Wandelen in de Kempen doe je zelden met een vast rondje: overal staan genummerde knooppuntpalen, en tussen de knooppunten wijzen bordjes de weg. Je kiest simpelweg een reeks nummers en rijgt zo je eigen route aan elkaar — inkorten of verlengen kan onderweg. Plannen doe je gratis vooraf met de Brabantse wandelknooppuntenplanner of de Belgische Wandelknooppunt-planner; beide exporteren een GPX-bestand voor op je telefoon. Handig detail: het Nederlandse en het Belgische netwerk sluiten hier naadloos op elkaar aan, dus een lus die halverwege even België aandoet, plan je net zo makkelijk.

De mooiste wandelgebieden van de Kempen

Van vlak bij de voordeur tot een mooie dagtocht verderop — dit zijn de mooiste gebieden om te wandelen.

De Plateaux & het Hageven

Op zo'n tien kilometer ligt het grensnatuurgebied van De Plateaux en het Hageven: open heide, vloeiweiden en een keten van vennen, deels begraasd door gallowayrunderen. De Plateaux ligt ten zuiden van Valkenswaard, tegen de grens, en maakt deel uit van het uitgestrekte Natura 2000-gebied Leenderbos, Groote Heide & De Plateaux (ruim 4.300 hectare). Er loopt een bewegwijzerde route van 6,4 km — onze eigen favoriet, die we volledig voor je hebben uitgeschreven.

Rond Luyksgestel: de Stevensbergen & het Grensrondje

Vanaf De Zoef stap je zó het netwerk op. In de gemeentebossen van Luyksgestel vind je stuifzand, grenspalen tussen de bomen en de Stevensbergen — vlak bij het hoogste punt van Brabant. Ideaal voor een rondje van 6 tot 13,5 km zonder eerst de auto in te hoeven.

De Cartierheide

Iets naar het noorden, bij Eersel, ligt de Cartierheide: ruim 170 hectare heide, vennen, bos en beekdal op nog geen drie kilometer van de Belgische grens, beheerd door Staatsbosbeheer. Er loopt een bewegwijzerd boswachterspad van 7 km vanaf de parkeerplaats aan de Postelseweg — een fijne halve dag.

De Malpie

Even ten zuiden van Valkenswaard, bij de dorpjes Borkel en Schaft, ligt De Malpie: een uitgestrekt gebied van heide, vennen, stuifzand en bos langs het beekdal van de Dommel. Gevarieerd en rustig, en vooral tijdens de heidebloei prachtig.

De Strabrechtse Heide

Wil je één keer écht groots uitpakken, rijd dan naar de Strabrechtse Heide bij Heeze-Leende. Met zo'n 1.850 hectare is dit het grootste aaneengesloten heidegebied van Brabant, doorspekt met vennen, bos en stuifzand. In augustus is het hier misschien wel de mooiste plek van de streek.

Natuurgrenspark De Groote Heide

Veel van deze gebieden vallen onder Natuurgrenspark De Groote Heide: zo'n 6.000 hectare en achttien natuurgebieden die van de zuidrand van Eindhoven tot ver over de Belgische grens reiken, met samen honderden kilometers aan wandelpaden. Handig om te weten als je meerdere dagen blijft en gebieden aan elkaar wilt knopen.

Wanneer kleurt de heide paars?

De heide bloeit doorgaans van half augustus tot half september: dan ligt er een paars deken over de velden en zoemt het van de bijen. Maar elk seizoen heeft z'n charme — de frisse groene voorjaarsberken, de goudbruine herfstbossen en de weidse, stille winterheide. In onze gids De Kempen per seizoen lees je precies wanneer je voor welke sfeer moet komen.

Onze uitgeschreven routes

Een paar van deze routes zijn volledig uitgewerkt — met knooppunten, GPX-links en praktische tips:

• Wandelroute Hageven–De Plateaux — 6,4 km grensnatuur, bewegwijzerd
• Wandelen in Luyksgestel — knooppunten, het Grensrondje & de Stevensbergen
• MTB-route Luyksgestel — voor wie liever op de mountainbike zit
• Luyksgestel praktisch — bakker, terrassen, e-bike opladen & de Smokkelroute