Luyksgestel praktisch: het dorp om de hoek

Luyksgestel is klein, maar je vindt er alles wat je voor een paar dagen nodig hebt — op loopafstand van De Zoef. En het dorp heeft een verhaal: eeuwenlang was het een Luikse enclave in Brabant, en tot diep in de vorige eeuw was smokkelen hier bijna een dorpssport. Beide proef je nog steeds.

Eten, drinken en boodschappen

• Vers brood: bij Bakkerij van Heeswijk haal je 's ochtends verse broodjes — een paar minuten lopen vanaf De Zoef.
• Boodschappen: de Plus-supermarkt in het dorp is ideaal voor je ontbijt of een avondmaal in het verblijf.
• Koffie, terras en diner: favorieten van je gastheer zijn Aengenaam en De Drie Linden in het dorp — en het eetcafé aan de Postelscheheideweg richting de Postelse heide, precies goed na een wandeling.
• IJsje onderweg: gun jezelf een schepje bij De Weteringshoeve of bij ijsbrouwerij Koetje Kaat.
• Iets verder weg: Bergeijk en Eersel liggen op fietsafstand en zijn allebei een terrasmiddag waard; ook Belgische buren als Lommel en Mol zijn leuk voor een uitstapje.

Voor fietsers: opladen en service

• E-bike opladen: je accu laadt gewoon op een stopcontact. Gasten van De Zoef laden 's nachts op in de afgesloten fietsenberging; onderweg bieden diverse horecazaken in de omgeving een oplaadpunt — een actueel overzicht vind je op fietsoplaadpunten.nl.
• Fietsservice: voor een plakker of versleten remblokje zit de dichtstbijzijnde fietsenmaker vlakbij.
• Knooppunten: het Brabantse en Belgische fietsknooppuntennetwerk sluiten hier naadloos op elkaar aan — de grens is vijf fietsminuten.

De Smokkelroute: 28 km fietsen door het grensverleden

Vanaf 1830 werd er langs deze grens volop gesmokkeld: boter de ene kant op, sigaretten de andere. De Smokkelroute Luyksgestel — uitgezet door het VisitBrabant Routebureau met de Dorpsraad en de gemeente Bergeijk — vertelt dat verhaal aan de hand van smokkelaarster Nellie, terwijl je van het dorpscentrum via het hoogste natuurlijke punt van Brabant naar het Belgische Lommel fietst en langs het jaagpad van het kanaal Bocholt-Herentals weer terug.

Onderweg passeer je onder meer bakkerijmuseum De Grenswachter (waar je Brabantse worstenbroodjes leert maken), café De Hel in Boscheind — ooit verzamelplek van de smokkelaars — grenspaal 191 op het hoogste natuurlijke punt van Noord-Brabant, een oude douanewoning, smokkelpad De Hutten en in Lommel café De Kroon (sinds 1902 het oudste café van de stad). Terug in het dorp herinnert het kraaienpotenmonument aan de scherpe ijzeren pootjes waarmee smokkelaars de banden van de douane lek strooiden.

Een dorp met een verhaal

Waarom "Luyks"-gestel? Het dorp hoorde eeuwenlang bij het prinsbisdom Luik en was daarmee een katholieke enclave naast de protestantse Republiek. Tussen 1648 en 1672 kerkten de katholieken uit het naburige Bergeijk daarom nét over de toenmalige grens, in de Heikerk. De oude kerktoren in het dorp dateert van rond 1450, en het standbeeld van de koperen teut op de hoek Dorpstraat–Kerkstraat eert de teuten: rondtrekkende handelaars die vanaf de zeventiende eeuw vanuit deze streek heel Europa afreisden.